بحران به ايران هم رسيده است
ترکش هاي سپتامبر سياه در وال استريت - سه شنبه 16 مهر 1387 [2008.10.07]
بهزاد مهرانيbehzadmehrani@gmail.com
تشديد بحران اقتصادي ايالات متحده واکنش هاي مختلفي را در سراسر جهان ايجاد کرده است. از سويي مخالفان انديشه اقتصاد آزاد به انتقاد از اقتصاد بازار پرداخته و گروهي ديگر،دخالت هاي دولت آمريکا در سال هاي گذشته را از موجبات پيدايش اين بحران دانسته اند.در چنين شرايطي اقتصاددانان ايراني پيش بيني کرده اند که اين بحران به ايران نيز خواهد رسيد.
به دنبال سقوط چهار موسسه مالي آمريکا در وال استريت که عوارض و پيامدهاي آن آن حتا به کشورهاي بزرگ اتحاديه اروپا و خاور ميانه نيز کشيده شده،روزنامه ابتکار،روزنامه صبح تهران روز دوشنبه با تيتر "زلزله در آمريکا،پس لرزه در جهان" گزارشي از تاثيرات بحران اقتصادي آمريکا بر جهان ارائه کرد. اين روزنامه از قول اينترنشنال هرالد تريبون مي نويسد: در شرايطي که کشور هاي اروپايي اولين جبهه بودند که از ترکش هاي شديد بحران اقتصادي امريکا ضربات سهمگيني را متحمل شدند ولي آنگونه که پيش بيني مي شد اين موج بازارهاي اقتصادي – مالي دبي در امارات متحده عربي را نيز تحت تاثير قرار داده است. اين تاثيرات بحران مالي بر همسايگان ايران اين احتمال را تقويت مي کند که اين موضوع به ايران هم کشيده شود.
روزنامه ابتکار در واقع نظر بسياري از کارشناسان اقتصادي ايران را منعکس مي کند که بر اين باورند که اين بحران هم اکنون وارد ايران شده است.شاهين شايان اراني کارشناس اقتصادي از اين جمله است که در مصاحبه دوشنبه خود با ايسکا نيوز مي گويد: بحران اقتصادي آمريکا،شوک جديدي به ايران وارد مي کند.
او مي افزايد: اگر قيمت دلار در پي بحران اقتصادي آمريکا کاهش و نرخ يورو افزايش يابد به دنبال سياست هاي ارزي که در مقابل تحريم اتخاذ کرديم و فعاليت هاي اقتصادي را به يورو سوق داديم متوجه ضرر خواهيم شد. بحران اقتصادي آمريکا به کل دنيا کشيده مي شود و مديريت در آمد نفتي ايران در کوتاه مدت کار بسيار مشکلي است.
اين "کار بسيار مشکل" نگراني مقامات ايراني را نيز موجب شده است. محسن رضايي دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام در همين ارتباط در نامه اي به علي لاريجاني رئيس مجلس شوراي اسلامي،خواستار تشکيل جلسه سران قوا براي بررسي تاثير بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران شد. به گزارش ايلنا به نقل از پايگاه اينترنتي محسن رضايي،او خواهان آن شد تا "در جلسه سران قوا،بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران به ويژه از نظر تحولات احتمالي بازار نفت بررسي شده و براي تبديل تهديدهاي اين بحران به فرصت براي کشور تصميم گيري شود". رضايي پيشنهاد کرده است در نشست سران قوا،وزيران اقتصاد و دارايي و نفت و رئيس کل بانک مرکزي حضور داشته باشند تا ضمن شناسايي کامل فرصت ها و تهديد هاي بحران مالي پيش روي بازار هاي جهان،تصميم هاي اتخاذ شده در تدوين بودجه سال آينده کشور مد نظر قرار گيرد.
محسن صفايي فراهاني هم اگر چه در هفته نامه شهروند مي نويسد "اقتصاد ايران به دليل آنکه خلاف بازارهاي عمده مالي جهان است که با هم در ارتباط هستند بازار بسته اي است؛ بنابراين بحران کنوني تاثير بر بازارهاي مالي ايران ندارد" اما بر اين نکته نيز تاکيد مي کند که: "اقتصاد ملي از دو ناحيه ضربه پذير است:نرخ دلار و قيمت نفت."
اين نگراني ها و تحليل هاي هر چند بسيار متفاوت و متناقض در حالي ابراز مي شود که آيت الله جنتي دبير شوراي نگهبان در نماز جمعه هفته ي پيش مشکلات اقتصادي آمريکا را "مجازات خداوند" دانست و گفت: "همانطور که آمريکايي ها از بروز مشکلات در ايران خوشحال مي شوند،خوشحاليم که اقتصاد آمريکا دچار آشفتگي شد و مشکلات آنها به اروپا سرايت کرده است و نتيجه اعمال زشت خود را مي بينند و خداوند آنها را گوشمالي مي دهد."
اين سخنان جنتي در حالي ابراز مي شود که وي با وجود پذيرش مشکلات اقتصادي و نابساماني در ايران آن را نتيجه ي خشم خداوند نمي داند بلکه نقش يک سفير اروپايي را در اين مشکلات اقتصادي برجسته مي سازد. او مي گويد: "يک سفير پليد در ايران زندگي مي کند که اسم او را نمي گويم اما موضوع را بيان مي کنم تا بداند قضيه لو رفته است. اين فرد چندي قبل به انگليس و آمريکا رفت،پس از آن به ايران برگشت و در جلسات خصوصي گفت با ايجاد بحران بايد اهداف خود را پيش ببريم و منظورش بحران اقتصادي در کشور است..."
جنتي ماه گذشته از تريبون نماز جمعه از مردم خواسته بود در مقابل نابساماني ها صبر پيشه کنند چرا که مشکلات به اين زودي ها تمام نمي شود.
از سوي ديگر احمدي نژاد، رئيس جمهوري اسلامي بحران مالي جهاني را شکست سيستم هاي مديريت اقتصاد جهان مي داند و هيچ اشاره اي به تاثير اين بحران ها بر ساير کشور هاي جهان و از جمله ايران نمي کند. او در ديدار بعد از ظهر يکشنبه با وزير امور خارجه ونزوئلا مي گويد: ضروري است ساختار هايي خارج از ساختار موجود (جهان) تاسيس کرده و اقدامات خود را بر مبناي آن انجام دهيم. در چنين صورتي بسياري از کشور ها به اين ساختار جديد خواهند پيوست.
اين خشنودي احمدي نژاد و نزديکان دولت در حالي بيان مي شود که عموم تحليل گران اقتصادي در ايران و جهان اين بحران ها را براي اقتصاد و مردم ايران و ساير کشور هاي منطقه زيانبار ارزيابي مي کنند. سعيد ليلاز،اقتصاد دان در گفت و گو با سايت ايسکا نيوز مي گويد: هنگامي که تقاضاي آمريکا به عنوان بزرگ ترين مصرف کننده مواد خام کاهش يابد،اقتصاد ايران که بر پايه صادرات مواد نفتي خام استوار است متضرر خواهد شد.
وي با تاکيد بر اينکه کاهش رشد اقتصادي آمريکا تا پايان سال 2009 نيز ادامه خواهد داشت تصريح کرده: کاهش تقاضاي آمريکا براي دريافت مواد خام نفتي به کمترين حد خود در يازده سال اخير رسيده است. اين کاهش تقاضا باعث افت شديد نرخ نفت در بازارهاي جهاني شده و اقتصاد وابسته به نفت ايران را نيز متاثر کرده است.
با اين وجود حاميان سرسخت القاعده ـ هم سخن با آيت الله جنتي ـ به گزارش بي بي سي در پيام هايي که روي سايت اينترنتي اين گروه گذاشته شده است،بحران هاي مالي امريکا و غرب را جشن گرفته و اين بحران را "مجازات الهي" خوانده اند.
No comments:
Post a Comment