Sunday, April 27, 2008

تحلیلی از اوضاع خاورمیانه

‎‎اوضاع خاورميانه‎‎
احمد زيد آبادي در ادامه به تحليل اوضاع كشور پرداخت و تحول در آن را نه از ناحيه يك سلسله فعاليت هاي ‏دروني ونه لزوما اعمال قدرت از سوي قدرت هاي بزرگ، بلكه ناشي از يك سلسله تحولات درخاورميانه ذكر ‏كرد و گفت: در خاورميانه محوري از قدرت متشكل از ايران، سوريه، لبنان و حماس وجهاد اسلامي شكل ‏گرفته كه درمقابل نيروهاي ميانه رو طرفدار آمريكا در منطقه ايستادگي مي كند. برخي نيز در دوره اي دولت ‏عراق واخيرا گروه مقتدي صدر را بخشي از اين محور ذكر مي كنند. هماهنگي اين محور در اين است كه ‏نسبت به اهداف يكديگر وفادار هستند؛ البته از قبل فعاليت هايي صورت گرفته تا سوريه را ازاين محور خارج ‏كنند، زيرا سوريه اگر از اين محور خارج شود مسايل فلسطين جهت ديگري پيدا مي كند، و دراوضاع لبنان و ‏عراق نيز تحولاتي ايجاد مي شود. ‏
وي در ادامه با اشاره به اينكه هنوز در اين باره نمي توانيم با قطعيت سخن بگوييم گفت: ولي آثاري از اينكه ‏سوري ها دارند از اين محور خارج مي شوند پديدار شده است. ‏
وي با ذكر پيشينه احتمال چرخش در مواضع سوريه گفت: دولت تركيه از يك سال پيش در حال ميانجي گري ‏پنهان ميان سوريه و اسراييل است با اين مبنا كه اسراييلي ها بپذيرند در مقابل مذاكرات با سوريه از جولان ‏عقب نشيني کنند. اسراييلي ها هم انتظار دارند در ازاء اين مسئله، سوريه از محور ايران خارج شود و اين ‏موضوع را به صراحت هم اعلام كرده اند. زيد آبادي با اشاره به اينكه اخيرا مطبوعات سوري اعلام كرده اند ‏طيب اردوغان در تماسي با اسد به وي اعلام كرده كه ايهود باراك نخست وزير اسراييل موافقت خود را با ‏عقب نشيني كامل از جولان در ازاي صلح با سوريه اعلام كرده، گفت: اين خبر پس از انتشار در مطبوعات ‏سوريه، درخبرگزاري ها و نشريات مهم جهان منتشر شد. چند روز پيش هم آقاي بشار اسد هم در گفت وگو با ‏روزنامه الوطن درقطر اعلام كرد كه چنين موضوعي مطرح شده است. ‏
وي با اشاره به اعلام خبر از سوي اسد و عدم تكذيب آن از سوي اسراييل،گفت: حتي دولت اسراييل اعلام ‏كرد كه موضع ما آن چيزي است كه قبلا اعلام كرده ايم. مامتمايل به صلح با سوريه هستيم، ما مي دانيم ‏سوريه از ما چه مي خواهد وفكر مي كنيم سوريه نيز مي داند كه ما از او چه مي خواهيم. ‏
وي نشانه مهم تر راسفر وليد معلم به تهران ذكر كرد وگفت: از صحبت هاي آقاي احمدي نژاد مي توان فهميد ‏كه وليد معلم در ديدار با وي خبرهاي خوبي به تهران نياورده است. بعد آقاي احمدي نژاد در سخنان خود تاكيد ‏كرد كه آمريكا درآستانه فروپاشي است و دارد نابود مي شود و هركشوري كه سرنوشت خود را به سرنوشت ‏آمريكا گره بزند از متلاشي شدن اين كشور آسيب خواهد ديد. مطبوعات غربي هم سخنان آقاي احمدي نژاد را ‏هشدار به سوريه تلقي كرده اند. ‏
زيدآبادي نشانه بعدي را ميانجي گري مصرميان حماس و اسراييل دانست كه براساس خبرهاي العالم اين ‏مذاكرات به نتيجه رسيده؛ به نحوي كه محمود زهار اعلام كرده حماس آتش بس شش ماهه در مورد غزه رابا ‏اسراييل پذيرفته است. وي افزود: حماس موافق آتش بس بود اما مطرح مي كرد كه آتش بس در كرانه باختري ‏ونوارغزه بايد تواما صورت بگيرد. ولي اسراييل برخلاف نوارغزه با آتش بس دركرانه باختري موافق نبود ‏ومطرح مي كرد كه باقطع حملات موشكي اونيز بخش زيادي از تحريم ها ازجمله تحريم هاي اقتصادي نوار ‏غزه را لغو مي كند. ‏
وي آنگاه با اشاره به اينكه اين موضوعي است كه مصري ها اعلام و قرار دادش را مطرح كرده اند گفت: ‏البته اين به معناي آن نيست كه آندو با يكديگر مذاكره قرارداد آتش بس راامضاء كنند،اما: همين كه حماس ‏پذيرفته با اسراييل درنوارغزه آتش بس اعلام كند سازش بزرگي محسوب مي شود. اين سيگنال ها نشان مي ‏دهد حماس با همراهي با سوري ها ديگر نمي خواهند به رفتارگذشته خود ادامه بدهند.‏
‎‎عراق و سياست هاي تازه‏‎‎
زيد آبادي سپس به مسايل جاري عراق پرداخت وگفت: درعراق دولتي كه برسر كار است متهم به اين است كه ‏متحد ايران است و برخي از كشورهاي عربي نيز آن را دست نشانده ايران ذكر كرده اند به اين دليل كه هم ‏حزب الدعوه وهم مجلس اعلا در دوره حكومت صدام حسين درايران بودند وكمك نظامي ومالي دريافت مي ‏كردند و با حكومت مركزي ايران داراي همبستگي سياسي بودند.ولي از زماني كه در عراق به قدرت رسيدند ‏تامين منافع دولت وكشور عراق برهرنوع رابطه مبتني برمذهب و كمك هاي سابق ارجحيت يافته است. ايران ‏نيز براساس اينكه حكومت آمريكا حامي اصلي دولت حاكم برعراق است از مقتدي صدر حمايت به عمل آورد.‏
وي با اشاره با تفسير غرب از آنچه ميان عراق و ايران روي مي دهد گفت: تحليل غرب آن است كه ايران مي ‏خواهد عراق را لبنانيزه كرده، با كمك به حزب الله در لبنان آن را به صورت يك گروه شبه نظامي درآورده ‏وبا وارد كردن آن در فرآيندسياسي لبنان،براساس منافع خود نظم ويا آشوب را در اين كشور برقرار كند.آنان ‏معتقدند ايران مايل است چنين فرآيندي را درعراق ايجاد كند. ‏
وي با اشاره به اينكه گروه مقتدي صدردرانتخابات شركت كرد و 30 كرسي نيز به دست آورد گفت: ولي شبه ‏نظامي هاي مقتدي صدر در شهرهاي شيعه نشين به سرمي برند و از منظر يك ناظر بي طرف، اين ها چيزي ‏از اقتدار حاكميت دولت باقي نگذاشته اند. هر دولتي كه مايل بوده به نحوي منافع خود را تامين كند به ارتش ‏مهدي نفوذكرده و از اينها نيز رفتارهاي عجيبي در شهرهايي مانند كوت، ديوانيه، در بصره و بغداد ـ مثل ‏ربودن آدم ها، برخورد با زن هاي بي حجاب وبريدن سرآنان ـ سرزده است. ‏
وي افزود: آنان در برخي شهرهاي نفتي بر منابع نفتي نيز تسلط دارند و با قاچاق آن منابع درآمد هنگفتي براي ‏خود ايجاد كرده اند.‏
زيد آبادي ديگر رفتار نابهنجار اين گروه هارا دخالت در دواير دولتي و ايجاد هرج مرج درآن ها، تسويه ‏حساب ها با اهل سنت و....ذكركرد و به اين اتهام دخالت ايران درامور عراق از سوي آمريكايي ها پرداخت ‏وگفت: من نمي دانم اين ادعاها تا چه اندازه صحت دارد ولي آنان مي گويند ايران نيروهاي عراقي را در داخل ‏خاك خود هم آموزش مي دهد،و هم براي آنها تسليحات و منابع مالي تامين مي كند تا عراق فاقد امنيت باشد. ‏مذاكرات ميان ايران و آمريكا درعراق نيز عموما برسراين موضوع بوده وآمريكا در اين مذاكرات از موضع ‏متهم با ايران برخورد كرده و گفته شده كه آمريكايي ها اسناد حاوي دخالت ايران در عراق رابا حضور ‏مقامات عراقي ها ارائه كرده اند.‏
وي درادامه به مذاکرات ايران و آمريکا پرداخت وگفت: در ايران برخي علاقمند بودند مذاكرات علاوه بر ‏مسايل عراق شامل مسايل اتمي ايران شود،‌ ولي آمريكايي ها تاكيد داشتند چون مسايل عراق به خودي خود ‏واجد اهميت براي همسايگان عراق است، ايران بايد در اين باره همكاري كند وامتياز گيري براي مسايل ديگر ‏را مردود اعلام كردند. همين امر باعث شد كه ايران به رغم اصرار عراقي ها ازشركت در مذاكرات امتناع ‏كند.‏
‎‎امضاي قرار داد در قم‎‎
وي با ذكر اينكه دولت عراق مصمم شده كه با سپاه مهدي برخورد كند گفت: درگيري هايي در شهر بصره ‏توسط نيروهاي دولتي عليه ارتش مهدي آغاز شد كه بيش از 200 نفركشته وبيش از 600 نفر مجروح باقي ‏گذاشت ولي ايران پادرمياني كرد و سه نفر ازمقام هاي بلندپايه عراقي كه دوتن از آنان شيعه ( از مجلس اعلا ‏وحزب الدعوه ) بودند و درقم يا با خود مقتدي و يا با نماينده اش با حضور نماينده سپاه پاسداران قراردادآتش ‏بس امضاء كردند. براساس اين قرارداد، مقتدي صدر پذيرفت كه نيروهايش را از خيابان جمع کند ولي خلع ‏سلاح را نپذيرفت. ‏
وي در ادامه گفت: ‌امضاء قرارداد آتش بس درايران،‌ در كشورهاي منطقه پخش شد و وجهه دولت را تا اندازه ‏اي خدشه دار كرد و دولت نيز منافع اش را دراين ديد كه به اين آتش بس تن ندهد وجنگ به نحو ديگري آغاز ‏شد.اين بار مطرح كردند كه گروه مقتدي صدر بايد خلع سلاح شود. از اين رو آقاي مالكي عنوان كرد كه سپاه ‏مهدي خطرناك تر از القاعده است و دولت اجازه نمي دهد كه ارتش درارتش و دولت دردولت در عراق حاكم ‏باشد. مقتدي صدر اعلام كرد كه خلع سلاح نمي شويم مگر آنكه مراجع تقليد بگويند. سيستاني نيز به دليل شم ‏سياسي خود مطلقا حاضرنشد وارد اين ماجرا شود وصريحا اعلام كرد كه اين موضوع به دولت مربوط است. ‏اخيرا يكي از نمايندگانش هم اعلام كرد قدرت مشروع فائقه بايد قدرت دولت باشد و نظر مراجع درذيل ‏حاكميت قانون تعريف مي شود. و اين سخن بزرگي در تفكر فقه سياسي شيعه است. به عبارت ديگر مطرح ‏كرده بودكه قانون دولتي، قانون مشروع وعلي الاطلاق است و نظرات مراجع درذيل اين موضوع مطرح مي ‏شوند. از نظر ديگر وقتي دولت مي گويد خلع سلاح بايد صورت بگيرد، بايد مورد توجه واقع شود.‏
زيد آبادي اين تحولات را منجر به مواضع جديد از سوي صدر اعلام كردوگفت: صدر طي بيانيه اي دولت را ‏به جنگ همه جانبه اي تهديد و تاكيد كرد كه تا آزادي عراق به اين جنگ ادامه مي دهد، دولت نيز تهديد ‏متقابل كرد ولي درگيري دولت عراق با سپاه مهدي تا اين لحظه سبب شده كه هم سني ها احساس كنند كه دولت ‏عراق دارد از فرقه گرايي فاصله مي گيرد و هم كشورهاي عربي احساس كردند كه برخورد باارتش مهدي يك ‏نوع فاصله گرفتن جدي از ايران است. بنابراين اجلاسي كه ابتدا درمنامه وسپس در كويت برگزار شد، درواقع ‏همراهي نسبتا خوبي با دولت آقاي مالكي انجام داد وآن را مقابله با نفوذ ايران وفاصله گيري از آن تلقي ‏کرد.آمريكايي هم كه مصرند عرب ها وارد صحنه شوند ودرمقابل نفوذ ايران،‌نفوذ متقابلي ايجاد كنند تا ايران ‏به تدريج عقب رانده شود. ‏
وي افزود: در آخرين اظهار نظري كه آقاي موفق الربيعي درمصاحبه اش با روزنامه الشرق الوسط انجام داد، ‏هم به سوريه و هم به ايران حمله تندي كرد.اوگفت که ايران درعراق سياست پيچيده اي درپيش گرفته تا جايي ‏كه هم به سپاه مهدي كمك مي كند و هم به القاعده. زيد آبادي از مجموعه پيچيده تحولات عراق اين نتيجه را ‏گرفت كه دولت عراق به دليل ضرورت هاي كاري خود به سمتي حركت مي كند كه مي خواهد عربي بودن ‏وتاكيد برماهيت عربي خودرا درميان عرب ها مهمتر از علائق مذهبي اش كه ايران را به آنان نزديك مي كند ‏جلوه بدهد. اين موضوع علاوه برفاصله گرفتن از فرقه گرايي نشان مي دهد كه درخاورميانه جديد گروه هاي ‏اسلام گرا و آن هايي كه از قديم هم با آمريكا ارتباط داشتند، مستعد اين هستند كه به نيروهايي تبديل شوند که ‏نزد آنان علائق ملي بر علائق مذهبي ترجيح دارد.‏
زيد آبادي افزود: همين موضوع مي تواند براي ايران در آينده مشكلاتي به وجود بياورد به دليل آنكه ‏ناسيوناليزم عربي هرگاه در عراق جدي مي شود، به سمت ضديت با ايران تمايل پيدا مي كند. به اين دليل است ‏كه بحث شط العرب و قرارداد 1975، تغيير برخي خطوط مرزي خاكي و... مجددا مطرح شده است.‏
زيد آبادي با اشاره به اينكه علائمي ازآن چيزهايي كه آمريكايي ها ومتحدانش در منطقه به دنبال آن بودند، ‏درحال ظهور است گفت: اگر اين روند پيش برود، ايران به طور كامل منزوي خواهد شد. و اين انزوا در ‏فضاي داخلي بسيار تاثيرگذار خواهد بود به نحوي كه بر اوضاع روحي دولت وطرفدارانش نيز تاثيرتعيين ‏كننده اي خواهد داشت. ‏
وي افزود: تصويري كه مسئولان نظام از جهان ارائه مي دهند متكي براين باور است كه ابرقدرت ها ‏خصوصا آمريكا به دليل بحران مسكن، درحال سقوط وفروپاشي و اسراييل نيز درحال نابودي است، ايران ‏ومتحدانش در خاورميانه دست بالا را دارند به نحوي كه مي توانند نظم اسلامي مورد دلخواهشان را پياده ‏كنند.از اين رو با اتكا براين موقعيت، تصور مي كنند مسايلي مانند گراني و تورم را پشت سر مي گذارند. ‏
زيد آبادي در ادامه با اشاره به اينكه اما اگر هواداران اين طيف، نتوانند درجهان خارج مصاديق سخنان خود ‏را پيداكنند،‌ و اساسا با آنچه مسئولان نظام مي گويند قابل تطابق نباشد،‌ در فضاي سياسي تاثير تعيين كننده اي ‏خواهد داشت و امكان اينكه در نهادهاي اصلي تصميم گيري، تجديد نظرهاي اساسي براي ادامه حكومت داري ‏صورت بگيرد وجود دارد. ضمن آنكه درداخل نيز اين تحولات مي تواند موقعيت آقاي احمدي نژاد را تضعيف ‏كند.‏
زيد آبادي با ذكر اينكه كارنامه اي كه آقاي احمدي نژاد ارائه مي دهد حاكي از آن است كه نزديكترين يارانشان ‏هم به تدريج دارد حوصله شان سر مي رود و بعيد به نظر مي رسد كه وي در دوربعدي انتخابات رياست ‏جمهوري انتخاب شود گفت: اين دست از برخوردهاي رييس جمهور تابع هيچ نوع نظم، بوروكراسي نبوده و ‏تابع يك نوع رفتارو برداشت شخصي از مقولاتي چون روابط بين الملل، سياست خارجي، و اقتصاد وتوسعه ‏است. ‏
وي نمونه اين دست از سياست ها را نقدينگي ناشي از تزريق 150 ميليارد دلاري درآمدهاي نفتي و تورم ‏حاصله از آن دانست گفت: براساس محاسبه اي عنوان مي شود از زماني كه دولتي در ايران شكل گرفته يعني ‏از زمان مادها تا سال 1384،‌ حدود 64 هزارميليارد تومان حجم نقدينگي ايران بوده است، اما دردوره آقاي ‏احمدي نژاد تا كنون اين حجم به 146 هزارميليارد تومان رسيده است كه حدود يك برابر و خرده اي افزايش ‏يافته است و به سان سيل بنيان كني در اقتصاد و جامعه ايران عمل مي كندمانند آن چه درمسكن و سكه و... ‏روي داد. ‏
زيد آبادي در پايان با توجه به خشكسالي به وجود آمده و مديريت سست كشور و آنچه در خاورميانه مي گذرد ‏گفت: شايد در اين مشكلات وفشارها حسن نهفته باشد وآن اينكه بحران ها منجر به آن شود که مسئولان به فكر ‏تغيير باشند و درخلال آن امر منطقي را بپذيرند. من احتمال اينكه در اين شرايط سيستم يك تغيير اساسي در ‏سياست هايش انجام دهد را منتفي نمي دانم كه البته مي تواندبا مصيبت هاي زيادي نيز همراه باشد ولي ‏درنهايت چشم انداز كلان ايران خوشبينانه و مثبت است؛ گرچه براي رسيدن به موقعيت بهتر بايد اين وضعيت ‏را همچنان تحمل كنيم
.‏

No comments: