Sunday, July 13, 2008

پول نفت سر سفره "معجزه هزاره سوم" - صدها ميليارد تومان بودجه در اختيار رئيس جمهور

پول نفت سر سفره "معجزه هزاره سوم"
صدها ميليارد تومان بودجه در اختيار رئيس جمهور - دوشنبه 24 تیر 1387 [2008.07.14]
‏امين رئوفي‌نژاد
يك روزنامه اقتصادي چاپ تهران گزارش داد كه در سه سال گذشته، هر ساله بين 50 تا 100 ميليارد تومان و در ‏مجموع رقم نامشخصي بين 150 تا 300 ميليارد تومان از بودجه كشور، در اختيار رئيس‌جمهور قرار داشته تا ‏هر طور كه خودش تشخيص مي دهد، خرج كند. بر اساس اين گزارش نهادهاي نظارتي از جمله ديوان محاسبات ‏كشور نيز مجاز نيستند بر نحوه مصرف اين "بودجه در اختيار" نظارت كنند! اين در حالي است كه گفته‌هاي يك ‏مقام سابق دولتي نشان مي‌دهد كه ميزان اين بودجه بي‌حساب، چندين برابر اين مبلغ است.‏
به نوشته روزنامه سرمايه، رئيس‌جمهور و وزيران عضو كابينه و نيز رئيس قوه قضاييه هر سال مبلغي به عنوان ‏‏"بودجه در اختيار" يا "تنخواه" دريافت مي‌كنند كه به آنها صفت "خارج از شمول" داده مي‌شود، به اين معنا كه ‏ديوان محاسبات بر آنها نظارتي ندارد و در گزارش تفريغ بودجه كشور نيز به آنها اشاره‌اي نمي‌شود. تنها قيدي كه ‏در خصوص نحوه هزينه‌كرد اين بودجه وجود دارد، "صلاحديد" مقام مربوط است.‏
اين در حالي است كه طبق اصل 55 قانون اساسي جمهوري اسلامي، "ديوان محاسبات به تمامي حساب‌هاي ‏وزارتخانه‌ها، موسسه‌ها، شركت‌هاي دولتي و ساير دستگاه‌هايي كه به نحوي از بودجه كل كشور استفاده مي‌كنند به ‏ترتيبي كه قانون مقرر مي‌دارد رسيدگي يا حسابرسي كند تا هيچ هزينه‌اي از اعتبارات مصوب تجاوز نكرده و هر ‏وجهي در محل خود به مصرف رسيده باشد. ديوان محاسبات حساب‌ها، اسناد و مدارك مربوطه را برابر قانون ‏جمع آوري و گزارش تفريغ بودجه هر سال را به انضمام نظرات خود به مجلس شوراي اسلامي تسليم مي‌كند و ‏اين گزارش بايد در دسترس عموم باشد."‏
‎‎خاتمي: اين بودجه فسادخيز است‎‎
گزارش روزنامه سرمايه در حالي بر بي‌حساب بودن "تنخواه" در اختيار مقامات عالي كشور تاكيد دارد كه اين ‏نقطه ضعف بزرگ قانوني در زمان دولت‌هاي قبلي هم وجود داشته و تلاشي براي اصلاح آن در قانون بودجه و ‏ديگر قوانين ازجمله "قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت" صورت نگرفته است.‏
با اين حال اين روزنامه تصريح كرده كه خاتمي، رئيس‌جمهور اصلاح‌طلب، در طول هشت سال فعاليت دولت ‏خود، هيچ‌گاه حاضر نشد مبلغي تحت عنوان تنخواه از بودجه عمومي كشور دريافت و هزينه كند؛ چرا كه وي ‏‏"معتقد بود سازمان مديريت و برنامه‌ريزي بهتر از او مي تواند محل هزينه كردن اين مبالغ را برآورد كند، ضمن ‏اينكه احتمال فساد و اشتباه در آن بسيار زياد است."‏
اكنون در حالي حداقل مبلغ تنخواه در اختيار احمدي‌نژاد تا حال حاضر، چيزي در حدود 150 ميليارد تومان ‏برآورد مي‌شود كه مقامات دولت اصلاحات از جمله ستاري‌فر، رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي در دولت ‏خاتمي، به صراحت از احمدي‌نژاد درباره سرنوشت درآمدهاي نفتي كشور در سال‌هاي رياست‌جمهوري وي ‏پرسيده‌اند.‏
اين پرسش هنوز به طور رسمي پاسخي دريافت نكرده است، اما اكنون مي‌توان مبالغ "در اختيار" احمدي‌نژاد و ‏وزيرانش را يكي از سرانجام‌هاي بخشي از درآمدهاي افسانه‌اي نفت ايران در اين سه سال قلمداد كرد. شايد يكي ‏ديگر از اين سرانجام‌هاي ناشناخته درآمدهاي نفتي را نيز بتوان در گزارش تفريغ بودجه سال 85 جست‌وجو كرد. ‏اين گزارش با وجود تصريح قانون اساسي، هنوز علني نشده است، اما نوشته‌هاي برخي رسانه‌ها حاكي از اين ‏است كه در اين گزارش، به گم شدن 32 هزار ميليارد تومان از بودجه كشور اشاره شده است.‏
‎‎بودجه نه، "بودجه‌ها"ي در اختيار‎‎
اما به‌رغم بي‌پاسخ ماندن سؤال ستاري‌فر از احمدي‌نژاد درباره سرنوشت ميلياردها دلار درآمد نفتي، يكي از ‏معاونان وي ديروز در گفت‌وگو با روزنامه سرمايه فاش كرد كه اگرچه تاكنون نظارتي بر نحوه هزينه شدن بودجه ‏در اختيار رئيس جمهور نشده، اما اين تنخواه "طبق قانون ديوان محاسبات و تفريغ بودجه" كاملا قابل پيگيري ‏است. با اين وجود، مبالغ ديگري نيز در اختيار رئيس‌جمهور قرار دارد كه "خارج از شمول" قانون محاسبات ‏عمومي است.‏
اين مقام اسبق سازمان منحل شده‌ي مديريت و برنامه‌ريزي، همچنين فاش كرد كه احمدي‌نژاد، که همفکرانش از ‏جمله همسر سخنگوي دولت به او لقب معجزه هزاره سوم را داده اند، علاوه بر دو مورد قبلي، مبالغ ديگري نيز ‏در اختيار داشته و دارد: "تمام دستگاه ها، وزرا و رئيس جمهور نيم در هزار بودجه دستگاه خود را به عنوان مبلغ ‏‏«دراختيار» خارج از شمول دراختيار دارند. البته رئيس جمهور به عنوان رئيس دولت، رديف بودجه ديگري نيز ‏به عنوان كمك به اشخاص حقيقي و حقوقي دارد. پيش از اين پيشنهاد اين كمك توسط سازمان مديريت و برنامه ‏ريزي مطرح و سپس توسط رئيس جمهوري و دولت تصويب مي شد اما اكنون كه احمدي‌نژاد سازمان مديريت را ‏منحل كرده، مشخص نيست كه با پيشنهاد چه كساني اين بودجه‌هاي كلان را اختصاص مي‌دهد."‏
اين مدير سابق، همچنين به مورد ديگري نيز اشاره كرده كه به بودجه سال 87 مربوط مي‌شود: "در دستورالعمل ‏بودجه سال جاري (سال 87) بخشي از عبارات عمراني و جاري (حدود 10 تا 15 درصد) دستگاه ها تخصيص ‏نيافته كه به تدريج در طول سال با توجه به نياز، به دستگاه مربوطه اختصاص خواهد يافت البته ممكن است بنا به ‏هر دليلي از جمله نياز نداشتن دستگاه مربوطه يا پايان يافتن بودجه اين مبلغ اختصاص پيدا نكند."‏
وي همچنين توضيحات خود را درباره ارقام نجومي بودجه در اختيار احمدي‌نژاد، با اشاره به يك "تنخواه ديگر" ‏تكميل كرده كه بر اساس آن، "درصدي از مجموع درآمدها و بودجه به عنوان تنخواه حوادث غيرمترقبه دراختيار ‏رئيس جمهوري است كه مي توان آن را نيز جابه جا كرد."‏
بدين ترتيب به نظر مي‌رسد حجم بودجه‌اي كه كاملا "در اختيار" احمدي‌نژاد است و هيچ حساب و كتابي درباره آن ‏وجود ندارد، به مراتب بيش از 150 ميليارد توماني است كه در روزنامه سرمايه به عنوان «حداقل» به آن اشاره ‏شده است
.‏

No comments: